• Dieptepunt

    We hebben nu al tijdenlang vastberaden geleefd met de veronderstelling dat de tijden van de Ku Klux Klan en ‘white supremacy’ tot een duister verleden behoren. Dat er weliswaar nog lang geen sprake is van raciale gelijkwaardigheid – en zeker niet in de landen waar de verschillen tussen wit en zwart ook in wetten en regels tot uiting waren gebracht – maar dat tegelijkertijd die mensonwaardige segregatie voor een belangrijk deel is afgeschaft. Dat we relevante stappen hebben gezet naar veel evenwichtiger samenleving; uitgaande van simpele, voor de hand liggende vertrekpunten: er is één God, namelijk die van ons allemaal; er is één ras, het menselijk ras; en er is één liefde, namelijk die tussen twee volwassen mensen. Alle andere grondregels zijn pertinente flauwekul, door mensen verzonnen om anderen te minimaliseren, te kleineren, weg te zetten, te discrimineren. Gezond verstand zou die bedrieglijkheid aan het licht moeten brengen.

    Dat laatste blijkt minder en minder het geval. Mensen lijken hun verstand ’s ochtends op het nachtkastje te laten liggen om een minder complexe dag te hebben. Niet nadenken kan je leven aanmerkelijk vergemakkelijken. En hetzelfde geldt voor onwrikbare standpunten en dogmatische overtuigingen. Wetenschap is ook maar een mening, is het niet? In die invallende menselijke duisternis komen demagogen en volksmenners steeds vaker weg met abjecte uitlatingen en infame beledigingen.

    Het voorlopige dieptepunt hebben we gisteren bereikt. De president plaatst een filmpje waarin de voormalige president en zijn ‘first lady’, de Obama’s, als apen worden geportretteerd. Een flagrante vorm van openlijk racisme, die zelfs menig geharnaste Republikein veel te ver gaat. Mr. T. vertrekt echter geen spier, geeft zonder te knipperen een van zijn medewerkers de schuld en gaat over tot de orde van de dag. Excuses aan de beledigde familie Obama komen vanzelfsprekend niet uit zijn mond. De witte puntmutsen in de ‘southern states’ worden voorzichtig uit de kast gehaald en alvast voor voorkomende gelegenheden onder het strijkijzer gelegd. De eerste lynchpartijen hebben we al gezien in Minnesota. De feiten daar worden glashard ontkend en het vereiste onderzoek naar behoren gemanipuleerd. Waarheid kan immers lastig zijn en kritiek leidt alleen maar af.

    Wanneer zullen de eerste kruisen op Capitol Hill branden?

  • Herstelbetalingen

    Het Koninklijk paar brengt een officieel staatsbezoek aan Suriname. En uiteraard spitst alle aandacht zich toe op het niet bepaald verheffende verleden dat Nederland met deze nog jonge natie heeft. Omzichtig wordt door beide partijen een weg gevonden in het beladen onderwerp ‘slavernij’. Twee jaar geleden heeft onze Koning al excuses aangeboden en zelfs om vergiffenis gevraagd. En bij dit bezoek wordt die vergiffenis, aan de hand van voor ons ondoorgrondelijke rituelen, verleend. We zijn een stap dichter bij elkaar gekomen.

    Helaas wordt dat proces van ‘Wiedergutmachung’ ruw verstoord door lieden met nogal controversiële en rauwdouwerige meningen. Zeker wanneer een beladen onderwerp als ‘herstelbetalingen’ voorzichtig aan de orde wordt gesteld. Eeuwenlang hebben we Suriname uitgemolken en beroofd van zijn bodemschatten, maar al de idee daarvoor mogelijk iets terug te geven, bezorgt sommige mensen een zinderende uitslag. Onmiddellijk worden de nazaten van de schandelijk uitgebuite mensen uitgemaakt voor ‘geldwolven’ en vallen er termen als ‘dollars in de ogen’. Veel zelfverklaarde rechtspopulisten schieten bij voorbaat in de kramp bij de simpele gedachte dat we wellicht iets terug moeten betalen van de miljarden die we aan Suriname en haar bevolking ontfutseld hebben.

    Waarin een klein land heel klein kan zijn. Kom een Nederlander aan zijn portemonnee en de onredelijke waanzin slaat toe.

    Vanzelfsprekend barsten de nationalistische furies los op sociale media. Hele en halve waarheden, drogredenen, gekunstelde redeneringen en schandelijk racisme blijken plots hand in hand te kunnen gaan om de hand op de knip te kunnen houden. Het komt bij deze ‘hardliners’ blijkbaar niet op om eerst eens een gesprek aan te gaan, te horen wat eventuele beweegredenen van de andere zijde zouden kunnen zijn. Het kolonialisme is nog altijd niet ver weg.

    De prinsenvlag wappert nog met veel elan, naar het schijnt. En de bruine hemden liggen gestreken in de kast.