De eerste winterse dag met temperaturen die ’s morgensvroeg moeilijk boven het vriespunt zijn gekomen. Tegen acht uur weerklinkt het alom bekende geluid van het schoonkrabben van bevroren autoruiten. Het is duidelijk: de komst van het laatste jaargetijde laat zich niet langer uitstellen.
Hoewel de winter sterke associaties met de dood oproept, gloort toch ook wel degelijk de hoop op nieuw leven. En dat kan niet alleen op het conto van de christelijke viering van de geboorte van de Messias worden geschoven. Al ver voor de klassieke oudheid waren mensen zich bewust van de eeuwigdurende cyclus der jaargetijden. En dat dus de dood onvermijdelijk leidt tot nieuw leven. In het sterven ligt de belofte van geboorte verborgen en dat is een troostende wetenschap. Definitieve einden bestaan niet; een einde is altijd ook weer een nieuw begin.
De winter is voor mij ook een hernieuwd begin. En wel van een vervelende periode van koude handen. Al op jonge leeftijd openbaarde zich het Syndroom van Raynaud. En sindsdien trotseer ik in lage temperaturen de overbekende ‘witte’ vingers. Een herkenbaar symbool voor een defect in het afweersysteem. Op zich niet gevaarlijk, mits tijdig ‘bestreden’ met warmte. Te lang verblijf in de kou kan echter wel degelijk leiden tot blijvende schade. Mij is echter vooral de doorgloeiende pijn van opwarmende vingers bijgebleven. Bijvoorbeeld na winterse voetbaltrainingen onder de warme douche. Martelende minuten waarin de bloedsomloop weer op gang trachtte te komen.
Gelukkig heeft de winter ook positieve kanten. Daarbij kunnen we denken aan de warme gezelligheid van de Kerstdagen. De grote Charles Dickens wist bijvoorbeeld al dat barre omstandigheden buiten tot grotere feestvreugde binnen leidden. Het gerucht gaat dat hij soms mensen inhuurde om buiten zijn woning al dan niet gespeeld geweeklaag te laten horen over de ellende op straat. Met als doel de gasten binnen bij de haard zich extra senang te laten voelen. Het verhaal zal hoogstwaarschijnlijk apocrief zijn, maar niettemin mooi.
Tegenwoordig zijn open haarden ‘not done’ en de energieprijzen nodigen ook niet uit tot uitbundige temperaturen. Zo zie je maar weer hoe zelfs het positieve van de winter door de tijd wordt ingehaald.